Mẫu tờ khai giám hộ và đơn yêu cầu Toà án khi thay mặt người thân
Những tờ khai và lá đơn do Bộ Tư pháp và Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao ban hành, đang áp dụng — đúng những giấy cần điền khi phải thay mặt người thân không tự làm được: cháu mồ côi cần người giám hộ, cha mẹ già lẫn hoặc đột quỵ, người thân đi biệt tin. Mỗi mẫu có bản Word gốc để điền và bản PDF để xem nhanh trên điện thoại, kèm ghi chú dùng khi nào, ai điền, nộp ở đâu.
⚠️ Đọc trước khi dùng
Các mẫu ở đây chỉ để tham khảo và chuẩn bị trước. Việc giám hộ chỉ có giá trị khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiếp nhận và đăng ký (UBND cấp xã, phường, đặc khu — từ 01/7/2025 không còn cấp huyện; Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài). Tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, khó khăn trong nhận thức, mất tích chỉ có hiệu lực theo quyết định của Toà án.
Mẫu có thể được sửa đổi, thay thế. Luật Hộ tịch 2026 có hiệu lực từ 01/3/2027 — sau mốc đó tờ khai giám hộ nhiều khả năng đổi. Khi nộp, hỏi lại nơi tiếp nhận mẫu và giấy tờ kèm theo đang áp dụng; tờ khai giám hộ còn khai được trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công.
Có số định danh cá nhân (căn cước) thì nhiều ô trên tờ khai hộ tịch không phải tự ghi — cán bộ lấy từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Tệp gốc giữ nguyên nội dung văn bản ban hành, kể cả ví dụ "Toà án nhân dân huyện…" và địa danh xã, huyện cũ trong phần hướng dẫn; Thay Mặt chỉ đặt lại tên tệp và đổi sang PDF để xem.
Người giám hộ — kể cả ông bà, anh chị là giám hộ đương nhiên của cháu, em — phải đăng ký việc giám hộ. Có trích lục giám hộ thì ngân hàng, bệnh viện, cơ quan chi trả chế độ mới nhận mình là người thay mặt.
Tờ khai đăng ký giám hộ
Phụ lục 5 · mục 4 Thông tư 04/2024/TT-BTP
Dùng khi nào
Đăng ký người giám hộ cho trẻ chưa thành niên không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không đủ điều kiện nuôi (mất, mất tích, đi tù, bị hạn chế quyền), hoặc cho người lớn đã được Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự. Dùng cho cả giám hộ đương nhiên (anh chị ruột, ông bà nội ngoại, vợ chồng, con của người được giám hộ) lẫn giám hộ cử. Ghi rõ lý do đăng ký giám hộ (ví dụ giả định: cha mẹ cháu đều đã mất).
Ai điền, ai ký
Người yêu cầu đăng ký — thường là chính người giám hộ — khai, ký. Giám hộ cử: kèm văn bản cử người giám hộ. Giám hộ đương nhiên: kèm giấy tờ chứng minh mình là người giám hộ đương nhiên; nhiều người cùng đủ điều kiện (ví dụ ông bà nội và ông bà ngoại) thì kèm văn bản thoả thuận cử một người. Người được giám hộ là người mất năng lực hành vi thì kèm quyết định của Toà án.
Nộp ở đâu
UBND cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ hoặc của người giám hộ · Cơ quan đại diện Việt Nam nếu đang ở nước ngoài · hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công. Giám hộ có yếu tố nước ngoài: hỏi nơi nộp về thẩm quyền sau 01/7/2025.
Việc giám hộ đã đăng ký nay chấm dứt: cháu đủ 18 tuổi, người được giám hộ hồi phục và Toà đã huỷ quyết định tuyên bố mất năng lực, người được giám hộ hoặc người giám hộ qua đời, cha mẹ của trẻ đã đủ điều kiện nuôi con trở lại, trẻ được nhận làm con nuôi. Ghi số, ngày, nơi đã đăng ký giám hộ trước đây và lý do chấm dứt, kèm giấy tờ làm căn cứ.
Ai điền, ai ký
Người giám hộ, người được giám hộ (khi đã đủ năng lực), cha mẹ của trẻ, hoặc người thân có quyền, lợi ích liên quan khai, ký. Khi chấm dứt, người giám hộ phải quyết toán và chuyển giao tài sản của người được giám hộ — nên lập văn bản bàn giao có người giám sát việc giám hộ chứng kiến.
Nộp ở đâu
UBND cấp xã nơi đã đăng ký giám hộ trước đây · Cơ quan đại diện Việt Nam nếu việc giám hộ đăng ký ở đó · hoặc trực tuyến.
Tờ khai ghi vào Sổ hộ tịch việc giám hộ, nhận cha, mẹ, con
Phụ lục 5 · mục 12 Thông tư 04/2024/TT-BTP
Dùng khi nào
Việc giám hộ cho công dân Việt Nam đã được cơ quan có thẩm quyền ở nước ngoài giải quyết (ví dụ giả định: cháu sống với cô ở nước ngoài, cô đã được toà nước sở tại cử làm giám hộ), nay cần ghi vào Sổ hộ tịch để giấy tờ, tài sản của cháu ở Việt Nam được giải quyết. Giấy tờ nước ngoài thường phải hợp pháp hoá lãnh sự và dịch — hỏi nơi nộp.
Ai điền, ai ký
Người giám hộ hoặc người được giám hộ (ghi rõ quan hệ), hoặc người được uỷ quyền.
Nộp ở đâu
UBND cấp xã nơi cư trú · Cơ quan đại diện Việt Nam nếu đang ở nước ngoài — hỏi nơi nộp về thẩm quyền sau 01/7/2025.
Yêu cầu Toà án: mất năng lực hành vi, khó khăn nhận thức, mất tích
Cha mẹ, vợ chồng là người lớn không tự quyết được nữa, hoặc người thân đi biệt tin: phải có quyết định của Toà án trước, rồi mới có người giám hộ hoặc người quản lý tài sản theo luật.
Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự
Mẫu số 01-VDS Nghị quyết 04/2018/NQ-HĐTP
Dùng khi nào
Một mẫu đơn chung cho các việc Toà án giải quyết mà không kiện ai — ghi đúng loại việc ở dòng "V/v": yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự; tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự (nghiện ma tuý, chất kích thích dẫn tới phá tán tài sản của gia đình); huỷ các quyết định đó khi người thân đã hồi phục; thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú và quản lý tài sản của họ; tuyên bố một người mất tích hoặc đã chết. Toà thường cần kết luận giám định pháp y tâm thần với các việc về năng lực hành vi — hỏi Toà về cách yêu cầu giám định.
Ai điền, ai ký
Người có quyền, lợi ích liên quan (vợ, chồng, con, cha mẹ, anh chị em…) hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan ký hoặc điểm chỉ; nhiều người cùng yêu cầu thì cùng ký và ghi rõ họ tên từng người. Ghi tên, địa chỉ của những người liên quan khác (các anh chị em khác, người đang giữ tài sản) để Toà triệu tập — không giấu người thân.
Nộp ở đâu
Toà án nhân dân khu vực nơi người bị yêu cầu tuyên bố cư trú, làm việc (từ 01/7/2025 không còn Toà án cấp huyện) — hỏi Toà về thẩm quyền, tài liệu nộp kèm và lệ phí. Có thể nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến theo hướng dẫn của Toà.
Nguồn: Ban hành kèm Nghị quyết 04/2018/NQ-HĐTP — Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao. Bản gốc: vbpq.toaan.gov.vn (bản Word đăng mục Biểu mẫu, TAND tỉnh Vĩnh Long: Mẫu số 01-VDS).
Việc không có mẫu nhà nước
Thay đổi người giám hộ: danh mục 20 tờ khai hộ tịch hiện hành không có tờ khai riêng cho việc này. Cách làm thường gặp là đăng ký chấm dứt giám hộ với người cũ rồi đăng ký giám hộ cho người mới, bằng hai tờ khai ở trên — hỏi UBND cấp xã trước khi nộp. Người giám hộ cũ phải chuyển giao tài sản cho người mới.
Văn bản cử người giám hộ, văn bản thoả thuận cử một người trong nhiều người giám hộ đương nhiên: không có mẫu do Bộ Tư pháp ban hành cho người dân. Văn bản ghi rõ người được cử, người được giám hộ, quan hệ, lý do, có chữ ký của những người liên quan; hỏi UBND cấp xã yêu cầu cụ thể.
Chọn trước người giám hộ cho chính mình (khi còn minh mẫn, phòng lúc sau này không tự quyết được): Bộ luật Dân sự 2015 cho phép, việc lựa chọn phải lập thành văn bản có công chứng hoặc chứng thực. Không có mẫu nhà nước — làm tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc nơi chứng thực.
Ký đồng ý phẫu thuật, thủ thuật thay người bệnh: giấy cam kết là mẫu riêng của từng cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, không có mẫu chung để tải trước.
Chưa rõ ai được thay mặt, làm ở xã hay phải ra Toà? Trang chủ Thay Mặt có bài theo từng hoàn cảnh gia đình: cháu mồ côi, cha mẹ già lẫn, người thân nằm viện, người đi biệt tin.